Achtergrond
Zo werkt het Gastvrijheidskompas
Het Gastvrijheidskompas is een meetinstrument dat is gebaseerd op het Gastvrijheid Competentie Wiel van Laura de la Mar. Dit model ontrafelt wat iemand écht gastvrij maakt. Niet als vaag containerbegrip, maar als een set concrete, ontwikkelbare onderdelen. Het model komt voort uit wetenschappelijke inzichten uit de psychologie, gedragsmodellen en ruim vijftien jaar praktijkervaring in dienstverlenende organisaties.
Je vult het kompas in twee delen in. Eerst kies je twaalf keer tussen twee goede manieren van doen. Daarna geef je bij 36 zinnen aan hoe vaak je dat gedrag laat zien. Op basis daarvan brengt je rapport per onderdeel in kaart hoe sterk het bij jou ontwikkeld is, en leidt het kompas jouw gastvrijheidsstijl af: de manier waarop jij gastvrijheid vormgeeft als je er niet over nadenkt. Zo krijg je een concreet startpunt. Meet je na een tijdje opnieuw, dan zie je jouw groei zwart op wit.
De drie lagen van het kompas
Het kompas is opgebouwd uit drie lagen, van binnen naar buiten. Hoe verder naar buiten, hoe makkelijker je het ontwikkelt.
Stijl: hoe jij het van nature doet
De kern. Jouw gastvrijheidsstijl wortelt in wie je bent: je temperament en je persoonlijkheid. Die is relatief stabiel. Onder druk valt iedereen terug op zijn natuurlijke manier van doen, en dat terugvalgedrag is jouw stijl. Je scores zeggen hoe sterk je bent; je stijl zegt hoe je het doet.
Houding: hoe je kijkt
Het hart van het model. Hier zit je intentie en mindset: respect, dienstbaarheid, mensgerichtheid en groeigerichtheid. Zonder de wil om écht gastvrij te zijn, blijven vaardigheden een trucje.
Vaardigheden: wat je laat zien
De zichtbare buitenkant. Persoonlijke aandacht, communicatie, verwachtingen managen en emotionele intelligentie. Dit is het gedrag dat klanten, gasten, patiënten, studenten en collega's dagelijks ervaren.
De lagen hangen samen. Wat je doet (vaardigheden) komt voort uit wat je belangrijk vindt (houding), en de manier waaróp je het doet komt uit je stijl. Daarom kijkt het rapport verder dan gedrag alleen: je ontdekt ook waar jouw gedrag vandaan komt en wat jij nodig hebt om te groeien.
Goed om te weten: naast deze drie persoonlijke lagen speelt ook de context een rol, de cultuur, het leiderschap en de processen in jouw organisatie. Zelfs de meest gemotiveerde professional loopt vast als de omgeving niet uitnodigt tot gastvrij gedrag. Het persoonlijke rapport gaat over jou; de context meet het Gastvrijheidskompas op teamniveau.
De gastvrijheidsstijlen
Er zijn vier hoofdstijlen, verdeeld over twee assen. De eerste as loopt van proactief (je neemt zelf het initiatief richting de ander) naar responsief (je voelt aan wat zich aandient en reageert daarop). De tweede as loopt van relatiegericht (je zoekt gastvrijheid in contact, sfeer en persoonlijke aandacht) naar taakgericht (je zoekt gastvrijheid in kwaliteit, organisatie en een vlekkeloos proces). Geen van de kanten is beter dan de andere. Responsief is geen zwakte en taakgericht is geen kilte: gasten ervaren gastvrijheid via meerdere kanalen tegelijk.
De vier hoofdstijlen zijn de Sfeermaker (proactief en relatiegericht), de Zorger (responsief en relatiegericht), de Regisseur (proactief en taakgericht) en de Waarmaker (responsief en taakgericht). Tussen twee aangrenzende stijlen liggen vier tussenposities: de Initiatiefnemer, de Verbinder, de Aanvoeler en de Vakmens. Wie dicht bij het midden zit, heeft een flexibel profiel en schakelt makkelijk tussen stijlen.
De Sfeermaker
energie · plezier · beleving
De Initiatiefnemer
voortouw · tempo · daadkracht
De Regisseur
regie · anticiperen · organiseren
De Vakmens
standaard · orde · precisie
De Waarmaker
kwaliteit · rust · betrouwbaar
De Aanvoeler
waarnemen · timing · zorgvuldig
De Zorger
aandacht · warmte · dienstbaar
De Verbinder
contact · ontmoeting · belangstelling
Denk aan een handschrift. Iedereen schrijft dezelfde letters, en toch herken je iemand aan zijn handschrift. Netter schrijven kun je leren, en het blijft jouw handschrift. Zo werkt het ook met stijl: elke vaardigheid bestaat in elke stijl, alleen ziet ze er per stijl anders uit.
Jij en de ander
Je stijl werkt door in het contact met collega's en gasten. In het rapport staat daarom het hoofdstuk "Jij en de ander". Op het kompas zie je een wijzer die naar jouw voorkeursstijl wijst. Hoe langer de wijzer, hoe sterker die voorkeur. In de andere sectoren staan drie soorten iconen. Een hart is een klik: met deze stijl loopt het contact meestal vanzelf. Het yin-yang-teken staat bij je tegenpool: de stijl tegenover de jouwe, die je aanvult. De dubbele pijl betekent schakelen: bij deze stijl kies je even bewust een andere aanpak dan je gewend bent. De iconen gaan over gedrag in het contact, niet over wie je aardig vindt. En het zijn neigingen, geen wetten.
Wil je weten hoe het contact met een collega loopt? Stel twee vragen. Nemen jullie allebei graag het voortouw, of wachten jullie allebei liever af? Dan botst het op tempo en regie. Kijken jullie allebei eerst naar de mens, of allebei eerst naar de zaak? Dan begrijpen jullie elkaar snel. Het lastigste contact is het contact waarin het eerste speelt en het tweede niet.
Zo lees je de scores in je rapport
Elk onderdeel van Houding en Vaardigheden krijgt een score van 1 tot 5. Hoe voller de kleur in het wiel, hoe sterker dat onderdeel bij jou ontwikkeld is. Elke vaardigheid bestaat uit zes kleinere onderdelen, bijvoorbeeld actief luisteren of vriendelijk nee zeggen. Zo'n onderdeel noemen we een facet. Bij de vier vaardigheden zie je daarom ook je score per facet. Zo weet je precies waar je kracht en je groeikans zit.
De scores vallen in vier banden:
Jouw stijl krijgt geen score. Op het stijlenwiel zie je een wijzer: de richting is jouw stijl, de lengte is hoe uitgesproken je voorkeur is. Een korte wijzer die in het witte hart blijft, betekent een flexibel profiel. Daarbuiten onderscheidt het rapport een lichte, een duidelijke en een uitgesproken voorkeur.
Belangrijk om te weten
Het rapport is een momentopname op basis van je eigen antwoorden. Het beschrijft hoe jij op dit moment naar jezelf kijkt, niet wie je voor altijd bent. Er bestaat geen goed of fout profiel en geen goede of foute stijl. Elke score is een startpunt, geen etiket. Vrijwel elk onderdeel is ontwikkelbaar: een lage score betekent dus niet dat iets niet bij je past, maar dat je er nog groeiruimte hebt.
Mensen passen zich aan hun werk aan. Wie jarenlang met strakke procedures werkt, vult misschien taakgericht in terwijl de voorkeur relatiegericht is. Vraag jezelf bij je stijl af: is dit hoe ik ben, of hoe mijn werk mij heeft gevormd? Herken je iets niet? Vraag mensen die je goed kennen of zij het beeld herkennen. Soms zit daar juist een blinde vlek, en dat is waardevolle informatie. En tot slot: jouw resultaten zijn van jou. Jij bepaalt met wie je ze deelt.
Verder groeien met Gastvrijheid in Bedrijf
Wil je meer verdieping? Deze mogelijkheden sluiten aan op het Gastvrijheidskompas. Met een teammeting en stijlenworkshop meet je het kompas met je hele team, ontdek je de stijlen in jullie team en zie je waar jullie gezamenlijke kracht en groeikansen liggen. Workshops en trainingen zijn gerichte programma's per onderdeel van het wiel, van persoonlijke aandacht tot gastvrij grenzen stellen. Coaching is persoonlijke begeleiding bij jouw ontwikkelpunten, met het rapport als vertrekpunt. En met een hermeting na drie tot zes maanden maak je jouw groei zichtbaar.
Meer weten? Kijk op gastvrijheidinbedrijf.nl of mail naar info@gastvrijheidinbedrijf.nl.
Verantwoording
Het Gastvrijheidskompas is gebaseerd op zelfrapportage en geeft een momentopname. De uitkomsten, inclusief de gastvrijheidsstijl, zijn bedoeld voor persoonlijke ontwikkeling en samenwerking. Ze zijn niet geschikt als instrument voor selectie, beoordeling of promotie. Interpreteer de resultaten altijd in samenhang met de praktijk en het gesprek. De gastvrijheidsstijlen zijn gebaseerd op het interpersoonlijk circumplex (Leary, 1957; Wiggins, 1979) en de grondmotieven agency en communion (Bakan, 1966).
© Gastvrijheid in Bedrijf B.V. · Gastvrijheid Competentie Wiel, Gastvrijheidsstijlen en Gastvrijheidskompas, Laura de la Mar. Niets van deze pagina mag zonder schriftelijke toestemming worden gekopieerd of gebruikt door derden.